OnLin(v)e ωρολογιακός μηχανισμός

…και, σα βόμβα, κάποια στιγμή θα σκάσει.

---

Πριν μερικές μέρες, μια έρευνα κάποιου γνωστού πανεπιστημίου «είδε το φως του διαδικτύου» κι έτυχε να γίνει αντιληπτή από τον γράφοντα. Καταπιάνεται με τις υποσυνείδητα προγραμματισμένες κινήσεις που εφαρμόζει ο κάθε άνθρωπος στην καθημερινότητά του και που κάνουν το σύνολο της μέρας του να μοιάζει σαν επαναλαμβανόμενος, καλοκουρδισμένος, ωρολογιακός μηχανισμός.

Σε ημερήσια βάση, ισχυρίζονται οι ερευνώντες κι αποφαίνοντες φοιτητές, εκτελεί ο καθένας μας συγκεκριμένες, τυποποιημένες κινήσεις και διαδρομές. Ξυπνάει στον ίδιο, προκαθορισμένο χρόνο κάθε πρωί, περπατάει τον ίδιο διάδρομο, εκτελεί μια ρουτίνα από απαράλλαχτες – καθημερινά – κινήσεις και μεταφέρεται με το ίδιο δρομολόγιο στον χώρο απασχόλησής του, για να επαναλάβει κι εκεί μια ακολουθία οικείων λειτουργιών. Λάθος ή σωστό, το πρόγραμμα ακολουθείται πιστά, κάνοντας το πιο δυναμικό κι απρόβλεπτο των γνωστών σε εμάς οργανισμών, να μοιάζει με τέλειο γρανάζι. Με άψογη ρουτίνα ενός περίπλοκου προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Η παραπάνω εισαγωγή θα μπορούσε να ταιριάξει σε σωρεία θεμάτων, gaming ή μη ενδιαφέροντος, χρησιμοποιείται όμως εδώ για να δείξει πώς η επανάληψη χρησιμοποιούμενων πρακτικών μπορεί να επιφέρει παρόμοια αισθήματα ανησυχίας με αυτά που σας έχουν δημιουργηθεί ήδη. Ας αφήσουμε για λίγο τις δικές μας συνήθειες κι επαναλαμβανόμενες πρακτικές κι ας πιάσουμε – προσωρινά – αυτές των μεγάλων κεφαλιών στη βιομηχανία του gaming.

Αυτές, ας το παραδεχτούμε, άλλαζαν με ταχύ ρυθμό, ακολουθώντας τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας. Αυτή η ταχύτητα μας είχε «συνηθίσει» (θα το βλέπουμε πολύ αυτό το ρήμα από δω και πέρα) σε συχνές αλλαγές και συναρπαστικές εξελίξεις. Μέχρι που η δύναμη των online συνδέσεων γιγαντώθηκε. Έγινε μόνιμη κι έφερε συμπτωματικά μαζί της μια σταθερότητα. Μια βεβαιότητα, που φέρει τα χαρακτηριστικά κάθε μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης απασχόλησης. Μια μονιμότητα.

Οι μέθοδοι που εισήχθησαν ως προϊόντα της ενδυνάμωσης αυτής υιοθετήθηκαν από πολλούς. Τα μεγαλύτερα ονόματα τις υπέθαλψαν αμέσως. Τις εξέλιξαν. Επένδυσαν πάνω σε αυτές και τις εξήγαγαν προς κατανάλωση. Ας ονομάσουμε κάποιες εξ αυτών, για να καταπιαστούμε μαζί τους στη συνέχεια: είναι η online μορφή και διανομή παιχνιδιών που μέρα με τη μέρα κερδίζει έδαφος απέναντι στις hardcopy υλοποιήσεις των τίτλων και οι ψηφιακές πλατφόρμες που προσφέρουν άμεσο streaming παιχνιδιών έναντι αμοιβής. Παιχνίδια επεξεργασμένα σε servers, δηλαδή κι όχι από το μηχάνημα στο οποίο αναπαράγονται.

Όλα ωραία, λαμπρά, γαληνεμένα, που λέει κι ένα παλιό άσμα. Ο κόσμος ενθουσιάστηκε, με τη σειρά του επένδυσε και ενέταξε στη ρουτίνα του αυτή τη διαδικασία απόκτησης τίτλων κι επαφής με αυτούς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της δεύτερης περίπτωσης είναι (ήταν;) κι η πλατφόρμα OnLive που έφερε πρακτικές εντυπωσιακές και πρωτόγνωρες. Χρήστες αδύναμων μηχανημάτων μπορούσαν να παίζουν παιχνίδια που κανονικά δεν τα «σήκωνε το PC» τους. Κάτοχοι Mac μπορούσαν να παίζουν παιχνίδια PC χωρίς dual-boot. Άλλοι χρήστες μπορούσαν να βλέπουν και να μοιράζονται τη δραστηριότητα των «φίλων» τους. Πράγματι εντυπωσιακά.

Σε παρόμοια τροχιά κινείται και το πολυδιαφημιζόμενο Gaikai. Οι «αρετές» παρουσιάστηκαν πολλάκις και σε αυτήν εδώ τη σελίδα, με άπαντες (γράφοντος συμπεριλαμβανομένου) να αδημονούν να τις γνωρίσουν και να τις εντάξουν – αν μπορούν – στη gaming ρουτίνα τους. Να αφήσουν τα πρότερα συνήθεια και να υιοθετήσουν αυτά εδώ τα καινούρια. Επιπρόσθετα, πόσοι άλλοι δεν έχουμε επιλέξει να αποκτούμε πλέον τα παιχνίδια σε ψηφιακή μορφή, ειδικά στον χαώδη κόσμο των προσωπικών υπολογιστών; Να πληρώνουμε «ανύπαρκτο» χρήμα για «ανύπαρκτο» απόκτημα και μάλιστα σε βάση ρουτίνας; Ποιος θα δεχόταν, είκοσι χρόνια πριν, να δώσει πραγματικά λεφτά και να μην πάρει στα χέρια του τίποτα το υλικό; Τώρα όμως γίνεται. Απλά, καθημερινά, αγόγγυστα. Μέσα στην καθημερινότητά μας.

Παρόλα αυτά, το OnLive έπεσε και τσακίστηκε. Σίγουρα δεν έφταιγε κάποιος απονενοημένος συγκυβερνήτης και σίγουρα δεν ήταν ξαφνικό. Τα αίτια δε μας απασχολούν πραγματικά εδώ, υπό το πρίσμα αυτής της ανάλυσης. Έπεσε και παίρνει όμως μαζί του και τους ψηφιακούς του επιβάτες. Όλα τα προϊόντα που αγοράστηκαν εκεί χάνονται μόλις κλείσουν οι servers, την 31η Απριλίου του τρέχοντος έτους. Όλα τα παιχνίδια που πληρώθηκαν από τους πελάτες τους δεν αποκτήθηκαν στην ουσία ποτέ. Εξαφανίζονται την ημέρα εκείνη, χωρίς αποζημίωση* και δε μένει ούτε το… σουβέρ. Σκεφτείτε το λίγο…

Σκεφτείτε πλέον με τι θάρρος θα επενδύσετε στο Gaikai, γνωρίζοντας τα δεινά που περνάει η Sony τα τελευταία χρόνια. Τι θα συμβεί αν, ο μη γένειτο, φαλιρίσει κι αυτή η εταιρία στο μέλλον; Πιθανόν το ίδιο, μιας και οι υπηρεσίες είναι εξαιρετικά παρόμοιες. Σύμφωνοι, κάποιοι μπορεί, κινούμενοι νομικά, να θεσπίσουν νέες ρήτρες για την προκείμενη υπηρεσία. Αλλά ποιος μας εξασφαλίζει; Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι; Μήπως τελικά το υλικό απόκτημα είναι η μόνη βέβαιη λύση;

Να το επεκτείνουμε και λίγο παραπέρα, μιας και αφήσαμε επί ξύλου κρεμάμενη (για να είμαστε και στο πνεύμα των ημερών), μερικές παραγράφους πιο πάνω, άλλη μια μορφή ψηφιακής υπηρεσίας. Σε περίπτωση χρεοκοπίας της Sony, τι θα γίνει με όλα τα καλούδια που αγοράστηκαν από το PSN και βρίσκονται στους servers της Sony; Αν βάλει ο Gabe λουκέτο στο Steam, τι γίνεται με όλα τα παιχνίδια που αποκτήθηκαν μέσω αυτού; Όμοιες είναι οι ερωτήσεις και για τις υπόλοιπες πλατφόρμες.

Σύμφωνοι και πάλι! Σε τέτοια περίπτωση υπάρχει ψηφιακό αντίγραφο στο μηχάνημα του καθενός. Όταν όμως το multiplayer είναι η νέα «κάλτσα» που φοράμε κάθε πρωί και το always online το καινούριο «κορδόνι» με το οποίο δένουμε το «παπούτσι» μας στην προσωπική μας ρουτίνα, πόσο χρήσιμο κι αξιοποιήσιμο θα είναι το αντίγραφο αυτό; Όταν περπατάει κανείς με το κεφάλι σκυμμένο, ακολουθώντας τη νοητή, διακεκομμένη γραμμή της επαναλαμβανόμενης καθημερινότητας, αγνοεί κι αυτό που το περιμένει λίγο παρακάτω και που μπορεί να βρίσκεται πολύ πιο κοντά από όσο περιμένει.

Με τις Κασσάνδρες να έχουν βγει πριν καλά-καλά συμβεί το «ατύχημα» και με τις προφητείες τους να είναι πολλές φορές πιο δυσοίωνες από την παρούσα ανάλυση, μήπως θα έπρεπε να αναλογιστούμε πού στεκόμαστε σε θέματα επιλογών; Ακόμα σημαντικότερο, θα πρέπει να αντιληφθούμε πώς στεκόμαστε εκεί. Είναι από θέμα συνήθειας; Ακολουθούμε τη ρουτίνα που επέβαλλαν άλλοι και που υιοθετήσαμε αμασητί ή στεκόμαστε προϊόντος συνειδητής κι επαρκώς προτέρως ενημερωμένης επιλογής; Οι επαναλαμβανόμενες πρακτικές των μεγάλων gaming κεφαλιών εξετάσθηκαν – και είπαμε προηγουμένως ότι θα μείνουμε εκεί προσωρινά. Ήρθε η ώρα να καταπιαστούμε με τις δικές μας.

*  Η εταιρία εξέδωσε FAQ όπου επεξηγεί ότι καμία αποζημίωση δε θα καταβληθεί στους πελάτες της πλατφόρμας, παρά μόνο σε αυτούς που εκτέλεσαν αγορές μετά την 1η Φεβρουαρίου του 2015.