
Citadelum | Review
City building στην παλάμη των χεριών.
Κάθε φορά που ερχόμαστε να ασχοληθούμε με ένα city building τίτλο που πραγματεύεται τις συνθήκες που επικρατούσαν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, αυτόματα έρχονται κατά νου οι τίτλοι της σειράς Caesar. Ίσως λόγω μιας νοσταλγικής ανασκόπησης σε μια σειρά που όντως κατάφερνε να κάνει σωστά αυτό που υποσχόταν, ίσως λόγω του ότι λίγα παιχνίδια έχουν, έκτοτε, καταφέρει να αναβιώσουν αυτή τη λαχτάρα της επιστροφής σε αυτό το setting, αλλά με μηχανισμούς που το καταφέρνουν μια χαρά. Επομένως, όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το Citadelum στο Steam, ήταν εμφανής η αγάπη των δημιουργών για το συγκεκριμένο είδος και το πόσο καλά μπόρεσαν να αποδώσουν την εμπειρία δημιουργίας πόλεων στις τότε συνθήκες.
Ακόμα και αν κάποια πράγματα δεν μας βρήκαν απόλυτα σύμφωνους μέχρι τότε, δεν υπήρχε αμφιβολία πως το Citadelum αποτελούσε μια ευχάριστη εμπειρία, που κάπως μας είχε λείψει. Κατά συνέπεια, είναι εύλογη η χαρά με την ανακοίνωση της μεταφοράς ενός τέτοιου τίτλου στο Switch 2. Ένας τίτλος που, από τεχνικής άποψης δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητικός, μπορεί να εκμεταλλευτεί την αυξημένη ιπποδύναμη του Nintendo Switch 2, πάντα σε σχέση με τον προκάτοχό του, για να έχει στη διάθεσή του μια όμορφη εμπειρία city building εν κινήσει, οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Μπορεί, ωστόσο, να το καταφέρει;

Την ίδια στιγμή, τίθεται ακόμα ένα ερώτημα: μπορεί ένας τίτλος στρατηγικής να μεταφερθεί αξιοπρεπώς σε μια κονσόλα; Με τον τίτλο να καλείται να υποστηρίξει τον έλεγχο με πλήκτρα χειριστηρίου, σημαίνει πως οι δημιουργοί οφείλουν να έχουν εργαστεί πάνω στην απαραίτητη μετατροπή του UI και του συστήματος ελέγχου για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στην έλλειψη ελέγχου με mouse, συνώνυμου της αμεσότητας, της ακρίβειας και της ελευθερίας στον χειρισμό που απαιτεί ένας τίτλος στρατηγικής. Είναι, αρκετός, όμως, ο χειρισμός με τα πλήκτρα του Switch 2, παίζοντας φορητά ή με την κονσόλα σε docked mode;
Πριν απαντήσουμε σε όλα αυτά, ωστόσο, είναι χρήσιμο να μιλήσουμε λίγο για το ίδιο το παιχνίδι, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο καλύτερης κατανόησης, ειδικά για τους παίκτες που θα έρθουν για πρώτη φορά σε επαφή μαζί του. Το Citadelum, λοιπόν, τοποθετεί τους παίκτες σε ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο – λίγο μετά από τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα, με τον Οκτάβιο να αναλαμβάνει τα ηνία της αυτοκρατορίας.

Σε αυτό το πλαίσιο ο παίκτης ξεκινά με την ίδρυση μιας πόλης που θα αποτελέσει ορόσημο σε ολόκληρη την αυτοκρατορία. Θα αποτελέσει νευραλγικό κέντρο στην περαιτέρω ανάπτυξη της αυτοκρατορίας, με την ανάπτυξη της πόλης αυτής να λαμβάνει χώρα μέσω συγκεκριμένων αποστολών που ολοκληρώνει και το κεντρικό campaign. Οι αποστολές αυτές είναι αυτόνομες και θα μπορούσε κανείς να πει πως πρόκειται για εκτεταμένα tutorials, που απλώς προσπαθούν να εισάγουν τον παίκτη στον κόσμο και τους μηχανισμούς του.
Ευτυχώς, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, καθώς κάθε αποστολή μπορεί εύκολα να διαρκέσει ένα αρκετά ικανοποιητικό χρονικό διάστημα. Κάθε αποστολή όχι μόνο καταφέρνει να δώσει τις απαραίτητες πληροφορίες και να καθοδηγήσει τον παίκτη στα πρώτα του βήματα, αλλά την ίδια στιγμή έρχεται με τη δική της δυσκολία, προκαλώντας τις ικανότητες, τη σκέψη και τις αποφάσεις του παίκτη όσον αφορά στην αποτελεσματική κατασκευή της πόλης.

Και σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειώσουμε ότι η έκδοση του τίτλου για το Nintendo Switch 2 έρχεται με όλο το πρόσθετο DLC υλικό που προσφέρθηκε στο βασικό παιχνίδι. Κάπως έτσι, θα συνταξιδέψουμε με τον Ιούλιο Καίσαρα κατά τη διάρκεια των Γαλατικών Πολέμων, ή με τον στρατηγό Γερμανικό στην προσπάθειά του να τιθασεύσει τα γερμανικά φύλα. Θα παρακολουθήσουμε την προσπάθεια του Αγρικόλα να επεκτείνει την επιρροή της αυτοκρατορίας στην παγωμένη Βρετανία, ενώ θα ταξιδέψουμε και στο παρελθόν, κατά τη διεξαγωγή του Γ’ Καρχηδονιακού Πολέμου, όταν και η Καρχηδόνα υπέκυψε στην πίεση της Ρώμης και προσαρτήθηκε στην αυτοκρατορία.
Ας μην ξεχνάμε, όμως, πως το χτίσιμο της εκάστοτε πόλης, ορισμένες εκ των οποίων φέρουν και τα ονόματα με τις οποίες τις γνωρίζουμε και σήμερα, είναι ο τελικός μας στόχος. Η επίδρασή μας στα σημαντικά ιστορικά γεγονότα του εκάστοτε campaign έχει να κάνει με την ανάπτυξη πρωτίστως της πόλης μας και, στη συνέχεια, με τις εναλλακτικές που μας δίνει το παιχνίδι για να προχωρήσουμε παρακάτω.

Θα ακολουθήσουμε την εμπορική οδό, ή την οδό του πολέμου; Θα εστιάσουμε στην ανάπτυξη εμπορικών οδών και την ανταλλαγή εμπορευμάτων από και προς άλλες κοινότητες (ακόμα και τη Ρώμη), ή στην ανάπτυξη στρατευμάτων που θα οργώσουν τον χάρτη εκτός πόλης και θα κάνουν έντονη επίδειξη της δύναμής τους; Για να φτάσουμε, ωστόσο, σε αυτό το σημείο, οφείλουμε να ξεκινήσουμε με μικρά, αλλά με προσεκτικά βήματα.
Αναφερόμενο άμεσα στις συνθήκες ζωής μιας πόλης στη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, το Citadelum στηρίζει το gameplay της σε δύο πυλώνες: τους πληβείους και τους πατρικίους. Οι πληβείοι λειτουργούν ως η μηχανή κίνησης κάθε πτυχής της καθημερινότητας – από την παραγωγή πρώτων υλών και την καλλιέργεια λαχανικών και τροφίμων, μέχρι και την παροχή υπηρεσιών προς την κοινότητα. Την ίδια στιγμή, οι πατρίκιοι είναι ο μηχανισμός στήριξης της οικονομίας, καθώς οι φόροι που πληρώνουν είναι και αυτοί που καθορίζουν το πόσο εύκολα και γρήγορα θα μπορούμε να συνεχίσουμε με νέες κατασκευές και αναβαθμίσεις στην πόλη, ή θα μπορούμε να συντηρήσουμε τους μισθούς των εργατών και τα κόστη συντήρησης ή επισκευής όλων όσων χτίζουμε.

Φυσικά, για να μπορεί όλο αυτό να λειτουργεί σωστά, είναι απαραίτητο να ικανοποιούνται στο μέγιστο βαθμό οι ανάγκες της κάθε τάξης. Φροντίζοντας, κατά συνέπεια, να ικανοποιούνται οι ανάγκες τους για τροφή, νερό και εργασία για τους πληβείους, ή διασκέδαση, πολυτέλεια και υψηλή κουζίνα για τους πατρικίους, δημιουργούνται οι συνθήκες που μας επιτρέπουν να πάμε ένα βήμα παρακάτω τη φορά, ολοκληρώνοντας τις απαιτήσεις της κάθε αποστολής.
Και με όλα αυτά ως εναρκτήριο λάκτισμα, το Citadelum αρχίζει και δείχνει το βάθος του. Μεγάλο εύρος κτιρίων και κατασκευών τραβηγμένα μέσα από τις ιστορικές (και μη) αναφορές για τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και εξίσου μεγάλη γκάμα διαθέσιμων υλών για τις ανάγκες των πολιτών αλλά και του εμπορίου προσφέρουν μια πολύ ευχάριστη νότα δημιουργίας και κατασκευής – σαν να έρχεται κατευθείαν από το παρελθόν, όπως αναφέραμε και στην αρχή του κειμένου. Το Citadelum εστιάζει μόνο στα απαραίτητα στοιχεία του city building είδους, χωρίς να κουράζει ή χωρίς να απαιτεί από τον παίκτη να ασκεί micromanagement και να ασχολείται με περιττές λειτουργίες που θα τον κουράσουν και θα τον αποθαρρύνουν να συνεχίσει παρακάτω.

Το Citadelum είναι ένα παιχνίδι που είναι εύκολο στην κατανόησή του και απαιτητικό όσο χρειάζεται, τόσο για τους έμπειρους παίκτες, όσο και για εκείνους που κάνουν τα πρώτα τους βήματα στο είδος. Και με τις αποστολές να τους οδηγούν και να τους επιτρέπουν να εμβαθύνουν στο παιχνίδι όσο χρειάζεται για να το κάνουν κτήμα τους, οι παίκτες θα ασχοληθούν μαζί του αρκετές ώρες και θα πειραματιστούν με διαφορετικά είδη κατασκευής. Οι δε παίκτες που θα επιλέξουν να ασχοληθούν με το sandbox mode του τίτλου θα μπορούν να φέρουν το παιχνίδι εντελώς στα μέτρα τους, καθώς το Citadelum δίνει όλα τα εργαλεία και τις επιλογές που μπορούν να μετατρέψουν την εμπειρία του παίκτη σε κάτι πολύ πιο απλό ή πιο απαιτητικό.
Στο τέλος της ημέρας, ωστόσο, οι άνθρωποι της Abylight Studios δεν καταφέρνουν να προσφέρουν κάτι ρηξικέλευθο, κάτι που θα προσφέρει μια αίσθηση ότι το Citadelum πάει να κάνει κάτι πολύ σημαντικό και πολύ ωραίο. Το παιχνίδι επιλέγει να ακολουθήσει τα σταθερά και ασφαλή βήματα που επέλεξαν οι δημιουργοί, εστιάζοντας μόνο στα πολύ βασικά συστατικά του είδους.

Μην γελιέστε – αυτή ακριβώς η ασφάλεια, αυτή η απλότητα μπορούν να το κάνουν γοητευτικό στα μάτια παικτών που δεν έχουν χρόνο για χάσιμο. Αλλά ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται το χτίσιμο, το εμπόριο ή οι στρατιωτικές συγκρούσεις είναι κάτι που έχουμε ξαναδεί σε άλλα παιχνίδια του είδους και δεν είναι κάτι που μας εντυπωσιάζει απαραίτητα. Και αυτό το αίσθημα ασφάλειας είναι που, στο τέλος, μπορεί να κάνει λίγο προβλέψιμο το παιχνίδι και να αφαιρέσει το αίσθημα πρόκλησης στον παίκτη. Αρκεί μόνο να βρεθεί η ισορροπία στη διαχείριση πηγών και δυναμικού που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη – άπαξ και αυτό επιτευχθεί, τίποτα δεν μπορεί να απειλήσει την ειρήνη και την ευημερία στη πόλη και την ευρύτερη περιοχή, απογοητεύοντας πιθανώς εκείνους που περιμένουν κάτι πιο απαιτητικό.
Κάτι που καταφέρνει να τραβήξει κάπως το ενδιαφέρον μας είναι το σύστημα της θρησκείας. Από σχετικά νωρίς εντός του παιχνιδιού δίνεται η δυνατότητα κατασκευής ναών αφιερωμένων στο ρωμαϊκό πάνθεο. Οι ναοί λειτουργούν ως τόποι λατρείας και ως σημεία διεξαγωγής τοπικών γιορτών, δίνοντας την ευκαιρία για διασκέδαση στους σκληρά εργαζόμενους υπηκόους μας.

Στο Citadelum, ωστόσο, οι θεοί είναι υπαρκτοί και επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα της πόλης μας. Μια εμφάνισή τους στην πόλη μπορεί να προσφέρει ταχεία πρόοδο και αφθονία, ή μπορεί να σηματοδοτήσει καταστροφή μεγάλης έκτασης και έντασης, ανάλογα με το πόσο δείχνουμε την πίστη μας ή τους αγνοούμε. Σαν μηχανισμός, έχει ενδιαφέρον στις πρώτες ώρες του τίτλου και σαφώς είναι ενδιαφέρον να βλέπεις τη Minerva να σουλατσάρει και να προσφέρει ευλογίες, ή τον Pluto να γεμίζει τις αποθήκες με σταφύλια και κρασί. Ωστόσο, το ίδιο το παιχνίδι καταφέρνει να αναιρέσει τη σημαντικότητά τους.
Τα μπόνους ανάπτυξης ή απόδοσης του στρατού στη μάχη μπορεί να είναι κάτι δεδομένο σε μεταγενέστερα στάδια ανάπτυξης, ενώ η εκδικητικότητα που μπορούν να δείξουν οι θεοί εναντίον μας είναι αρκετή να μας κατρακυλήσει πολλά σκαλοπάτια παρακάτω όσον αφορά στην επίτευξη των στόχων μας. Αν και οι δημιουργοί προσπαθούν να προωθήσουν τον μηχανισμό αυτό ως μια καινοτομία, εν τέλει δεν πρόκειται παρά για μια μάλλον…συμπαθητική προσθήκη που απλά θα αυτοαναιρηθεί εντός του παιχνιδιού.

Σε κάθε περίπτωση, το Citadelum είναι ένας ευχάριστος τίτλος και λειτουργεί σωστά με βάση όλα όσα προσφέρει. Έχοντας ασχοληθεί με την PC έκδοση του τίτλου, ήταν ευχάριστο να δούμε πως το παιχνίδι στέκεται όπως πρέπει και στο Switch 2. Σχετικά σύντομοι χρόνοι φόρτωσης, χωρίς καθυστερήσεις στις αλλαγές και στην κύλιση του χάρτη και με ένα UI που λειτουργεί άμεσα και βοηθητικά για τον παίκτη, χωρίς να τον κουράζει και χωρίς να στερεί πολλά από την εμπειρία του με mouse.
Φυσικά, δεν θα μπορούσε να μην προσφέρει υποστήριξη στα πολυσυζητημένα mouse controls του Switch 2, τα οποία προστέθηκαν μέσω αναβάθμισης και που, δυστυχώς, δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε. Αν και η μετακίνηση στον χάρτη ή η επιλογή μονάδων ήταν ακριβώς αυτή που περιμέναμε, αντιμετωπίσαμε δυσκολίες με τη λειτουργία του zoom, κάτι που γρήγορα μας αποθάρρυνε από το να συνεχίσουμε μαζί τους.

Ο τεχνικός τομέας είναι εξαιρετικός σε docked mode, με όλες τις λεπτομέρειες στα γραφικά να συνθέτουν την εικόνα της ανάπτυξης μιας πόλης σε μια όμορφη επαρχία της αυτοκρατορίας. Σε φορητό mode παρατηρήσαμε λίγο πιο έντονο aliasing, χωρίς ωστόσο να στερεί πόντους από τη συνολική μας εμπειρία. Το Citadelum είναι ένα όμορφο παιχνίδι, τόσο όσο χρειάζεται για να κάνει την ενασχόλησή μας με ένα παιχνίδι του είδους ευχάριστη.
Και κάπως έτσι καταλήγουμε με έναν τίτλο που μας άφησε μια πολύ ευχάριστη αίσθηση, παρά τις όποιες ατέλειές του. Είναι ένα παιχνίδι που κάνει όσα χρειάζεται να κάνει ένα παιχνίδι του city building είδους. Το ότι δεν τολμάει να κάνει το κάτι παραπάνω, δεν μας ικανοποιεί όσο θα έπρεπε και η δυσλειτουργία κάποιων μηχανισμών συνηγορούν ακριβώς στο πόσο απλά και βασικά επιλέγει να συμπορευθεί με τον παίκτη. Ωστόσο, αυτή η απλότητα αποτελεί και ένα εχέγγυο για τον παίκτη που φοβάται ότι θα κουραστεί.
Το Citadelum δεν κουράζει. Τοποθετεί τον παίκτη σε ένα υπαρκτό ιστορικό πλαίσιο και όχι απλά κάπου στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και του επιτρέπει να επιλέξει την προσέγγιση που θα ακολουθήσει και θα του επιτρέψει να αφήσει το δικό του στίγμα στα γεγονότα της εποχής. Και η φορητότητα του Switch 2 επιτρέπει σε ακόμα περισσότερους παίκτες να το απολαύσουν εν κινήσει και σε όσο το δυνατόν περισσότερα σημεία. Και αυτό, ίσως, είναι και αρκετό για να χαράξει μια ικανοποιητική πορεία προς τα εμπρός, την οποία και θα ακολουθήσουμε το ίδιο ευχάριστα, όσο ευχάριστα έχουμε περάσει και μαζί του.
Το Citadelum κυκλοφορεί για PC (10/2024) και Switch 2 (22/1/26). Το review μας βασίστηκε στην έκδοσή του για το Switch 2 με review code που λάβαμε από την Abylight Studios.