Αφιέρωμα – Shigeru Miyamoto
Ο Walt Disney των βιντεοπαιχνιδιών
Ο Walt Disney των βιντεοπαιχνιδιών
Θα ξεκινήσουμε με τα αυτονόητα: ό,τι κι αν γράψει κανείς για αυτόν τον άνθρωπο, καλλιτέχνη, οραματιστή είναι λίγο. Ο Shigeru Miyamoto είναι αυτός που καθόρισε όσο κανένας άλλος τη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών, καταφέρνοντας όχι μόνο να ορίσει καινούργια genres παιχνιδιών, αλλά και να επηρεάσει, καθώς και να εμπνεύσει, τον τρόπο σκέψης χιλιάδων δημιουργών και καλλιτεχνών. Το όνομά του έχει συνδεθεί άρρηκτα με τη Nintendo και μερικά από τα πιο δημοφιλή και επιτυχημένα παιχνίδια της. Το 2008 κατέκτησε την πρώτη θέση στο δημοψήφισμα του διάσημου περιοδικού Time για τους 100 ανθρώπους με τη μεγαλύτερη επιρροή στον πλανήτη, ενώ έχει αποσπάσει επαίνους από κριτικούς και έχει τιμηθεί με διάφορα και πολλά βραβεία. Όσο, λοιπόν, κι αν κάποιος συμπαθεί ή όχι τα παιχνίδια του, αυτό που σίγουρα του αναγνωρίζει είναι η δημιουργικότητά του, που δεν σταμάτησε ποτέ να εξελίσσεται.
Ο Miyamoto γεννήθηκε στην ιαπωνική πόλη του Sonobe, στο Κιότο, στις 16 Νοεμβρίου 1952. Ως καλλιτέχνης επηρεάστηκε από τις εμπειρίες της παιδικής του ηλικίας στην πόλη. Από νεαρή ηλικία εξερευνούσε το δάσος γύρω από το σπίτι του. Σε μια από αυτές τις “αποστολές”, ο Miyamoto έφτασε σε μια σπηλιά και μετά από αρκετές ημέρες δισταγμού μπήκε μέσα.
Από αυτές τις «περιπέτειες» στην εξοχή του Κιότο αργότερα εμπνεύστηκε ένα παιχνίδι που θα γινόταν σταθμός στην ιστορία της βιομηχανίας, το The Legend of Zelda. Επίσης, του άρεσε να παρακολουθεί στο σινεμά ταινίες του Walt Disney, να ζωγραφίζει, να παίζει baseball αλλά και να συμετέχει σε κουκλοθέατρα. Από μικρός φαινόταν έντονα η καλλιτεχνική του φύση, αλλά και η τάση του να ασχολείται με πολλά και διαφορετικά αντικείμενα. Έτσι, λοιπόν, αν και σπούδασε στη σχολή Βιομηχανικών Τεχνών, ελάχιστες ήταν οι φορές που θα τον συναντούσες στα έδρανα της σχολής, αφού προτιμούσε να παίζει μουσική με το συγκρότημα που είχε δημιουργήσει.

Αφού αποφοίτησε μετά από πέντε χρόνια από το κολέγιο, αποφάσισε πως ήθελε να ψάξει για επαγγελματική στέγη. Αν και η μεγάλη του αγάπη ήταν τα manga (ιαπωνικά κόμιξ), δεν κατάφερε να ασχοληθεί επαγγελματικά με αυτά. Λόγω όμως της φιλίας του πατέρα του με τον τότε πρόεδρο της Nintendo, Hiroshi Yamauchi, κατάφερε ο Shigeru να δώσει συνέντευξη στην εταιρεία. Οι υπεύθυνοι έμειναν ικανοποιημένοι με τις ιδέες του και τον προσέλαβαν ως “staff artist”.
Το 1979 ο Miyamoto ξεκίνησε να εργάζεται σε εξωτερικό τμήμα της Nintendo για την ανάπτυξη του πρώτου arcade της εταιρίας, το Sheriff. Με τον καιρό άρχισαν να εμπιστεύονται τις ιδέες του όλο και περισσότερο, δίνοντας του χώρο για να υλοποιήσει σχεδόν όλα του τα όνειρα. Πρώτο του έργο ήταν το Nintendo Color TV Game (Block Kuzushi ή Block Breaker), όπου είχε αναλάβει την πλήρη ανάπτυξη και σχεδίασή του, ενώ ο πρώτος τίτλος που εμπνεύστηκε ήταν το Donkey Kong. Πιστεύοντας πολύ στην αγορά της ψυχαγωγίας και των βιντεοπαιχνιδιών, ο Yamauchi ίδρυσε το 1980 στη Νέα Υόρκη τη Nintendo of America, βγάζοντας στην αγορά το παιχνίδι Radar Scope. Δυστυχώς, όμως, τα arcades της εταιρείας δεν είχαν ιδιαίτερη επιτυχία, με αποτέλεσμα να βρεθούν με 2000 καμπίνες του Radar Scope στην αποθήκη τους, από τις 3000 που είχαν αρχικά παραχθεί.
Τότε ήταν που ο Yamauchi ανέθεσε στον Miyamoto να κατασκευάσει ένα νέο παιχνίδι, ώστε να γλιτώσουν από την οικονομική καταστροφή. Στο παιχνίδι αυτό έκαναν την εμφάνισή τους τρεις χαρακτήρες που σήμερα αναγνωρίζει κάθε gamer: o Donkey Kong (στο ρόλο του κακού), ο Mario (με το όνομα Jumpman) και η Princess Peach (ως Lady).
Για να δοκιμάσει την απήχηση του παιχνιδιού, η Nintendo τοποθέτησε μερικά μηχανήματα σε ένα μπαρ στο Seattle. Το παιχνίδι έγινε αμέσως αγαπητό, δίνοντας έτσι το έναυσμα τον Ιούλιο του 1981 για την επίσημη κυκλοφορία του στα arcades. Μέσα σε έναν χρόνο είχαν πουληθεί 60.000 μηχανήματα, τα οποία μεταφράστηκαν σε πάνω από 180 εκατομμύρια δολάρια κέρδος για την Nintendo. Το Donkey Kong μετατράπηκε σε φαινόμενο, γι’ αυτό και ο Shigeru ήθελε να βασίσει το επόμενο του project επάνω σε έναν από τους χαρακτήρες του παιχνιδιού. Ο Jumpman μετατράπηκε σε Mario και η εμφάνισή του υπέστη τροποποιήσεις, ούτως ώστε να θυμίζει περισσότερο υδραυλικό, παρά ξυλουργό.

Απέκτησε έναν αδελφό, τον Luigi, και το 1985 κυκλοφόρησε για το NES/ Famicom. Φυσικά, αναφερόμαστε στο Super Mario Bros., το οποίο μαζί με τίτλους όπως τα Pac-Man, Tetris και Space Invaders είναι αναμφίβολα μέσα στη λίστα με τα πιο αναγνωρίσιμα παιχνίδια όλων των εποχών. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι ο Mario από τότε έχει εμφανιστεί σε περισσότερα από 100 παιχνίδια.
Χωρίς να χάσει χρόνο, ο Shigeru ξεκίνησε να δουλεύει σε ένα νέο τίτλο, ο οποίος θα έδινε έμφαση στο gameplay παρά στα high scores. Το The Legend of Zelda. Όλα τα παιχνίδια της σειράς αναφέρονται σε θρύλους ενός νεαρού ξιφομάχου (Link), ο οποίος μάχεται υπέρ του καλού και έχει να αντιμετωπίσει δύσκολους αντιπάλους και να λύσει πολλούς γρίφους προκειμένου να πετύχει το στόχο του για να βγει νικητής. Οι τίτλοι της σειράς βασίζονται σε ανοιχτό gameplay, ώστε να δίνεται η ευκαιρία της εξερεύνησης στον κόσμο του παιχνιδιού, όπως ο παίκτης θελήσει. Μετά από αυτές τις επιτυχίες, ο ρόλος του Miyamoto αναβαθμίστηκε, έχοντας πλέον τη γενική επίβλεψη πολλών τίτλων, ανάμεσα σε αυτούς τα Mario και Zelda, αλλά και της ανάπτυξης κονσολών όπως ήταν το Super NES, αλλά και το επαναστατικό Nintendo 64, που επέτρεψε στον θρυλικό Mario να περάσει στις τρεις διαστάσεις.
Φυσικά, με την προαγωγή του δεν περιορίστηκε σε συγκεκριμένες αρμοδιότητες. Έτσι, βλέποντας ότι η ανάπτυξή του The Legend of Zelda: Ocarina of Time δεν προχωρούσε όσο γρήγορα ήθελε, παράτησε τα πάντα και αφοσιώθηκε σε αυτό. Παράλληλα, πέρα από τους γνωστούς τίτλους, ασχολήθηκε και με πρωτότυπους, μεταξύ αυτών τα F-Zero, Pilotwings, Star Fox, αλλά και το Killer Instinct.
Τα επόμενα χρόνια βρήκαν τον Miyamoto να επιβλέπει την παραγωγή πολλών τίτλων για το Nintendo GameCube και το DS. Ανάμεσα στους τίτλους που ξεχώρισαν ήταν τα Super Smash Bros. Melee, Super Mario Sunshine, Metroid Prime, Luigi’s Mansion, Pikmin αλλά και τα Mario Kart DS και Nintendogs. Το τελευταίο μάλιστα το εμπνεύστηκε από το σκύλο του, που φέρει το όνομα Pikku. Τα χόμπι του Shigeru έγιναν πολλές φορές η αιτία για τις εμπνεύσεις του. Έτσι, το 2006, που κυκλοφόρησε το Wii, η πρώτη κονσόλα με motion controls, δημιούργησε ένα ολοκαίνουριο είδος (genre) βιντεοπαιχνιδιών, τα motion games.

Τα Wii Sports, Wii Fit αλλά και Wii Music, που τα εμπνεύστηκε λόγω της αγάπης του για τη μουσική και τη γυμναστική, έγιναν αμέσως ιδιαίτερα αγαπητά από τους λεγόμενους casual gamers. Με την έλευση της νέας κονσόλας της Nintendo, ο Shigeru θέλει πλέον να απευθυνθεί όχι μόνο στους casual gamers αλλά και στους hardcore. Έχοντας παραδεχτεί ότι το Wii υστερούσε λόγω της αδυναμίας του για εικόνα υψηλής ανάλυσης αλλά και της δυνατότητας για σύνδεση στο ίντερνετ, ήταν από τα πρώτα στοιχεία που ήθελε να διορθώσει στη νέα κονσόλα.
Επίσης, εκείνος ήταν που είδε θετικά την ιδέα του GamePad, υποστηρίζοντας πως δίνει τη δυνατότητα σε κάποιον να το χρησιμοποιεί όσο κάποιος άλλος θα βλέπει τηλεόραση. Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή την περίοδο ο Miyamoto ψάχνει το νέο μεγάλο project, που θα εκτοξεύσει το Wii U. Αν θα τα καταφέρει για ακόμα μία φορά ο πολυμήχανος Miyamoto ή όχι θα το δείξει ο χρόνος. Εμείς αυτό που σίγουρα του αναγνωρίζουμε είναι η ταπεινότητά του αλλά και η αγάπη για τη δουλειά του. Ομολογουμένως είναι δύσκολο να φανταστούμε πώς θα ήταν σήμερα τα βιντεοπαιχνίδια αν δεν υπήρχε ο Mario ή o Link.
Βέβαια, ο Shigeru μπορεί να μην προτιμά να παίζει παιχνίδια στον ελεύθερο του χρόνο, όμως έκανε όλους εμάς να τα αγαπήσουμε και να τα συνδέσουμε με τις πιο όμορφες αναμνήσεις μας. Και αυτό όχι γιατί τα θεωρεί κακή επιρροή, άλλωστε όπως χαρακτηριστικά αναφέρει “το ίδιο έλεγαν και για το Rock ‘n Roll”, αλλά γιατί προτιμά να ξεκουράζεται, να εμπνέεται και να γεμίζει με καινούργιες ιδέες.
Μαρία Γούναρη
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε το thread που αφορά στον Shigeru Miyamoto στο forum.
{nomultithumb}