Δεν είναι, όμως, η περιπλάνηση σε έναν ζωντανό κόσμο που θα πείσει έναν υποψήφιο παίκτη να ασχοληθεί μαζί του. Εδώ έρχεται και ο συσχετισμός του παιχνιδιού με τα πασίγνωστα Pokémon. Ο πυρήνας του παιχνιδιού απαιτεί από τον παίκτη να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερα Yokai γίνεται, τα οποία και θα χρειαστεί στις μελλοντικές του μάχες. Ωστόσο, εδώ δεν ισχύει η λογική του “Gotta catch’em all”. Αν και υπάρχουν πάνω από 150 Yokai να συλλέξει κανείς, το να τα συγκεντρώσει όλα δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Όχι, δεν χρησιμοποιούμε μπάλες ή σφαίρες ή κάτι αντίστοιχο.

Ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ο παίκτης να μεγαλώσει τη συλλογή του είναι μέσω ενός συστήματος φιλίας. Κατά τη διάρκεια της μάχης ο παίκτης μπορεί να δώσει ένα φαγώσιμο αντικείμενο στο Yokai που επιθυμεί να προσθέσει στην ομάδα του. Κάθε φαγώσιμο αντικείμενο έχει ένα συγκεκριμένο δείκτη, που δηλώνει πόσο πιθανό είναι ένα αντίπαλο Yokai να «αισθανθεί» φιλικά αισθήματα προς τον παίκτη και, εν τέλει, να του ζητήσει να γίνουν φίλοι, κάτι που σημαίνει πως το Yokai αυτό είναι θα διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή. Δεν αρκεί, όμως, αυτό. Μπορεί ένα τρόφιμο να δίνει πολλές πιθανότητες στο αντίπαλο Yokai να γίνει φίλος με τον παίκτη, αλλά όλα τα Yokai έχουν και διατροφικές προτιμήσεις, κάτι που επίσης σημαίνει ότι ένα τέτοιο τρόφιμο, η γεύση του οποίου μπορεί να είναι δυσάρεστη για το Yokai που θέλουμε να συλλέξουμε, θα λειτουργήσει εντελώς αντίθετα από αυτό που περιμένουμε.

Φυσικά, το ίδιο συμβαίνει και αντίστροφα. Αυτό σημαίνει πως ο παίκτης θα δώσει πολλές μάχες και θα πειραματιστεί αρκετά έτσι ώστε να μπορεί να γίνει φίλος με όλα τα πλάσματα του παιχνιδιού και, εν τέλει, να ολοκληρώσει το Yokai Medallium, τη βιβλιοθήκη δηλαδή των Yokai. Αυτό είναι και ένα από τα αρνητικά σημεία του παιχνιδιού. Το σύστημα φιλίας λειτουργεί πολύ τυχαία. Ο παίκτης μπορεί να τύχει να γίνει φίλος με κάποια πνεύματα, ολοκληρώνοντας απλά μια μάχη, χωρίς να χρειαστεί να κάνει κάτι συγκεκριμένο, ενώ μπορεί να τύχει να επιμένει με διάφορες στρατηγικές απόκτησης ενός πλάσματος, οι οποίες ενδεχομένως να μη λειτουργήσουν.

Αυτό δεν θα αποτελέσει πρόβλημα για τον παίκτη ο οποίος απλά επιθυμεί να τερματίσει την ιστορία, αλλά θα εκνευρίσει αυτούς που θέλουν να ολοκληρώσουν πλήρως το παιχνίδι, ειδικά όταν η ολοκλήρωση κάποιων δευτερευουσών αποστολών απαιτούν την ύπαρξη συγκεκριμένων πλασμάτων στην ομάδα, κάτι που σημαίνει πως χρειάζεται να αφιερωθεί αρκετός χρόνος από τον κάθε παίκτη για αυτό το σκοπό. Ως καθαρόαιμο RPG παιχνίδι, το Yokai Watch δεν θα μπορούσε να μην περιλαμβάνει το βασικότερο χαρακτηριστικό αυτής της κατηγορίας: την απόκτηση εμπειρίας. Αυτό γίνεται με δύο τρόπους: είτε κάνοντας χρήση ειδικών αντικειμένων εμπειρίας (exporbs), είτε απλά ρίχνοντας τα πνεύματά μας στη μάχη. Η μάχη είναι ένα παράξενο στοιχείο του παιχνιδιού, που είτε θα ενθουσιάσει τους παίκτες, είτε θα τους εκνευρίσει.

Τι σημαίνει αυτό; Πολύ απλά, ο παίκτης δεν ανακατεύεται ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο γίνεται η μάχη, εκτός αν χρειαστεί να επέμβει σε ξεχωριστές περιπτώσεις. Τα Yokai επιτίθενται πάντα σε τριάδες, ενώ το σύστημα εναλλαγής των πνευμάτων θυμίζει έναν τροχό. Γυρνώντας τον τροχό, ένα ή περισσότερα Yokai μετακινούνται, δίνοντας τη θέση τους σε κάποιο από τα υπόλοιπα τρία πνεύματα που βρίσκονται στην αναμονή, καθώς ο παίκτης μπορεί να έχει μέχρι 6 Yokai στην ομάδα του. Αν τα Yokai που παρατάσσονται μαζί στις τριάδες ανήκουν στην ίδια κατηγορία (για παράδειγμα, την κατηγορία Charming), μπορεί να ενεργοποιήσουν αυτόματα μια επίδραση που θα τα ωφελήσει στη μάχη.

Όμως, δεν είναι φρόνιμο να αλλάζουμε τα Yokai κατά τη διάρκεια της μάχης, παρά μόνον όταν υπάρχει σοβαρός λόγος να γίνει αυτό, όπως για παράδειγμα όταν υπάρχει κίνδυνος για ένα Yokai να λιποθυμήσει ή να επηρεαστεί αρνητικά από την ενέργεια κάποιου άλλου πλάσματος. Το επόμενο σημείο όπου ο παίκτης έχει τον έλεγχο είναι κατά τη διαδικασία σημαδέματος (targeting). Στις κανονικές μάχες, μπορούμε να στρέψουμε την προσοχή των Yokai σε ένα συγκεκριμένο πνεύμα, ενώ εκεί που αυτό το σύστημα βοηθάει πραγματικά είναι κατά τη διάρκεια των boss battles, όπου οι επιθέσεις των Yokai πρέπει να επικεντρωθούν στα αδύναμα σημεία του αντιπάλου.

Τέλος, ο παίκτης μέσω σύντομων mini-games, μπορεί να ελευθερώσει τις ειδικές επιθέσεις των Yokai που ελέγχει ή να τα θεραπεύσει από την αρνητική ενέργεια των αντιπάλων. Ως εδώ, όμως. Δεν μπορεί να επιλέξει την επίθεση που κάνουν τα Yokai, ούτε μπορεί να επηρεάσει την τακτική που θα ακολουθήσουν. Τα Yokai, ανάλογα με τη φύση και τις ικανότητές τους, αλλάζουν και τη συμπεριφορά τους στη μάχη. Κάποια θα τα δίνουν όλα στη μάχη, κάποια θα προτιμούν να κάνουν άμυνα αντί να μάχονται, κάποια άλλα θα θεραπεύονται από μόνα τους ενώ κάποια άλλα απλά θα… λουφάρουν, αρνούμενα να κάνουν το οτιδήποτε.

Παρόλο που ο παίκτης εκτός της μάχης μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά τους, κάνοντας χρήση συγκεκριμένων αντικειμένων, εν τούτοις δεν επηρεάζεται αξιόλογα η συμπεριφορά τους, με αποτέλεσμα κάποιες φορές η μάχη να παίρνει δραματική τροπή, ενώ το χειρότερο είναι ότι ο παίκτης, πέρα από το να προσφέρει κάποια θεραπευτικά αντικείμενα (κάτι που δεν γίνεται απεριόριστα) δεν μπορεί να κάνει τίποτα περισσότερο από το να εκλιπαρεί ενδόμυχα για την αισιόδοξη έκβαση της μάχης.