MYST (PS5 / PSVR2) | Review

Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία μιας κριτικής είναι ο πρόλογος. Στον πρόλογο, θα πρέπει κανείς να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αλλά και να παρουσιάσει το γενικό ύφος και στίγμα του κειμένου που θα ακολουθήσει. Πώς όμως να παρουσιάσει κανείς ένα παιχνίδι – θρύλο όπως το MYST; Υπάρχουν άραγε λέξεις ικανές να περιγράψουν έναν τίτλο πραγματικά σταθμό στο gaming; Ελπίζουμε πως θα φανούμε αντάξιοι της δύσκολης αποστολής μας.

Ας ξεκινήσουμε σιγά σιγά με κάποια ιστορικά στοιχεία. Δημιούργημα της εταιρίας Cyan και των αδερφών Rand και Robyn Miller, το MYST κυκλοφόρησε το 1993 για τους υπολογιστές Mac και γρήγορα έγινε τεράστια επιτυχία. Εμφανώς χαλαρά εμπνευσμένο από τη Μυστηριώδη Νήσο του Ιουλίου Βερν, πρόκειται για ένα puzzle / adventure game πρώτου προσώπου, τα γραφικά του οποίου αποτελούνταν από pre-rendered στατικές εικόνες.

Ο παίκτης μετακινούνταν από τη μια τοποθεσία στην άλλη, κάνοντας κλικ στην οθόνη ή στρίβοντας σε προκαθορισμένα σημεία. Ήταν ένα από τα πρώτα παιχνίδια που έκαναν χρήση της νέας τότε τεχνολογίας του CD-Rom και η εκπληκτική του εμπορική πορεία βοήθησε την εξάπλωση των CD-Rom drives ως περιφερειακών. Το MYST έγινε γρήγορα το παιχνίδι με τις περισσότερες πωλήσεις για υπολογιστές, τίτλο που κράτησε για περίπου δέκα χρόνια όταν ξεπεράστηκε από το The Sims.

Το MYST λοιπόν αγαπήθηκε τρελά από το κοινό, κυρίως λόγω των εκπληκτικών για την εποχή γραφικών, της υπέροχης μουσικής, της απίστευτης ατμόσφαιρας και των πανέξυπνων puzzles, που συχνά περιστρέφονταν γύρω από εντυπωσιακές μηχανικές κατασκευές, χωρίς να κάνει χρήση κάποιου inventory. Ταυτόχρονα, μισήθηκε από μια μεγάλη μερίδα πιο παραδοσιακών adventure gamers, που έβλεπαν το είδος να μετατοπίζεται προς αυτή την κατεύθυνση – πολύ μεγάλος ο αριθμός των MYST clones που κυκλοφόρησαν – και τα πιο παραδοσιακά adventures που βασιζόταν στην ιστορία και τα inventory puzzles να φυτοζωούν. Άλλωστε, την ίδια εποχή ήταν πολλά τα παραδείγματα κορυφαίων τίτλων σαν το Grim Fandango που απέτυχαν δυστυχώς εμπορικά.

Δεν γνωρίζουμε σε ποιο βαθμό το MYST ευθύνεται για την παρακμή των παραδοσιακών adventures. Πιστεύουμε όμως ότι η σύγκριση αδικεί και τις δύο πλευρές. Το MYST ήταν και εξακολουθεί να είναι ένα εκπληκτικό παιχνίδι, και ναι μεν είναι ένας εγκεφαλικός τίτλος με puzzles που σίγουρα έχει τις ρίζες του σε πιο παραδοσιακά παιχνίδια, αλλά από την άλλη μετουσίωσε τις επιρροές του, δημιουργώντας κάτι νέο που έμεινε στην ιστορία του gaming ως μια κομβική από όλες τις απόψεις κυκλοφορία.

Από την πρώτη του κυκλοφορία, το MYST διατέθηκε σε διάφορες εκδόσεις και για διάφορες πλατφόρμες. Με την κυκλοφορία του realMYST το 2000, το παιχνίδι πέρασε από τις pre-rendered images στα καθαρά 3D γραφικά, όπου ο παίκτης κινούνταν ελεύθερα στο χώρο, ενώ η τελευταία έκδοση του τίτλου είναι πλέον το MYST Remake, δημιουργημένο με την Unreal Engine 4 και με ειδική έμφαση στην τεχνολογία VR. To Remake αυτό κυκλοφορεί εδώ και κάποια χρόνια στο Steam και στο Xbox, ενώ πλέον έγινε διαθέσιμο και για PS5. Την έκδοση για PS5 θα σας παρουσιάσουμε στο κείμενό μας.

Όσον αφορά την ιστορία του παιχνιδιού, θα θέλαμε να μη μιλήσουμε εκτενώς προς αποφυγή spoilers. Θα σας αναφέρουμε κάποια βασικά πράγματα, ώστε τουλάχιστον να πάρετε μια βασική ιδέα όσον αφορά τουλάχιστον το setting και τον κόσμο, πράγματα που θα δείτε από τα πρώτα λεπτά της ενασχόλησής σας με τον τίτλο. Το lore του παιχνιδιού περιστρέφεται γύρω από την Τέχνη, μια μυστηριώδη ικανότητα κάποιων ατόμων να γράφουν ειδικά βιβλία, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν κυριολεκτικά κάποιον στον κόσμο που περιγράφεται στο βιβλίο. Ο χαρακτήρας μας θα βρει ένα τέτοιο βιβλίο και θα μεταφερθεί σε ένα μυστηριώδες νησί, έρημο αλλά γεμάτο με περίεργα μηχανήματα και κτίρια. Στο κέντρο του νησιού δεσπόζει μια μεγάλη βιβλιοθήκη.

Διαπιστώνουμε όμως ότι τα περισσότερα βιβλία είναι καμμένα. Δυο βιβλία κόκκινου και μπλε χρώματος ξεχωρίζουν, και δίπλα τους βρίσκεται από μια σελίδα αντίστοιχου χρώματος. Μόλις πάρουμε τη σελίδα και την πλησιάσουμε στο βιβλίο, αυτή ενσωματώνεται σε αυτό, και σε μια οθόνη μέσα στο βιβλίο θα εμφανιστεί ένας άνδρας που κάτι προσπαθεί να μας πει.

Δυστυχώς η εικόνα είναι γεμάτη παράσιτα και δεν μπορούμε να καταλάβουμε πολλά. Μάλλον κάτι για άλλες σελίδες… Ξεκινάμε λοιπόν την εξερεύνηση του νησιού με σκοπό να μάθουμε τι συνέβη και πώς θα βοηθήσουμε αυτούς τους δύο άνδρες που δείχνουν να είναι παγιδευμένοι μέσα στα βιβλία…

Η αλληγορία του lore είναι ολοφάνερη. Όπως τα βιβλία στο παιχνίδι μάς ταξιδεύουν σε άλλους κόσμους (το παιχνίδι τους ονομάζει “Ages”), έτσι και τα αληθινά βιβλία μάς ταξιδεύουν σε άλλους κόσμους διαβάζοντάς τα, πράγμα που δυστυχώς πολύ λίγοι κάνουν πλέον ή τέλος πάντων όχι όσοι και όσο πρέπει. Από εκεί και πέρα, η ιστορία του παιχνιδιού ξεδιπλώνεται σταδιακά, θα λέγαμε παρατηρώντας κυρίως το περιβάλλον και διαβάζοντας τα λίγα κείμενα που θα συναντήσουμε. Το μεγάλο ατού του παιχνιδιού σε αυτόν τον τομέα δεν είναι η ιστορία αυτή καθ’ αυτή αλλά το lore που προαναφέραμε και κυρίως η απίστευτη ατμόσφαιρα μυστηρίου και μοναχικότητας που θα συναντήσουμε. Τα πάντα μοιάζουν εγκαταλελειμμένα και ο παίκτης δεν θα συναντήσει άλλους ανθρώπους στις περιπλανήσεις του.

Οι Ages που θα εξερευνήσουμε είναι όλες πανέμορφες και το αίσθημα απομόνωσης γρήγορα θα κυριεύσει τον παίκτη. Δεν θα συναντήσουμε κάποια ξεκάθαρη απειλή και δεν υπάρχει “game over”, αλλά ένα περίεργο και άβολο συναίσθημα ανησυχίας είναι πανταχού παρόν, που πηγάζει φυσικά από τα άδεια από ανθρώπους περιβάλλοντα αλλά και από την αντίθεση των όμορφων κόσμων με κάποιου είδους καταστροφής που συνέβη χωρίς να ξέρουμε λεπτομέρειες γι’αυτήν. Για να μην μακρηγορούμε, το παιχνίδι μάς ταξιδεύει, και το ταξίδι θα είναι ένα από τα πιο όμορφα και μαγευτικά που έχει γευτεί ο παίκτης. Η φήμη του MYST δεν εξαπλώθηκε άδικα και ο κόσμος του παιχνιδιού είναι κάτι που όλοι πρέπει να βιώσουν.

Όπως είπαμε, τα γραφικά του πρώτου MYST είχαν κάνει τρομερή εντύπωση τότε. Τα γραφικά του Remake είναι δουλεμένα από την αρχή και μπορεί να μην εντυπωσιάζουν πλέον στον ίδιο βαθμό, καθώς κυκλοφορούν πάρα πολλά παιχνίδια με απίστευτο εικαστικό, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν είναι σχεδόν άψογα. Οπτικά το παιχνίδι είναι σχεδόν φωτορεαλιστικό – αλλά όχι τελείως. Αυτές οι λίγες μη ρεαλιστικές πινελιές όχι μόνο δεν αλλοιώνουν το τελικό αποτέλεσμα, αλλά θα λέγαμε ότι ενισχύουν την μυστηριώδη, απόκοσμή αλλά ταυτόχρονα ρεαλιστική ατμόσφαιρα.

Ενώ στο realMYST είχε προστεθεί ένας κύκλος μέρας – νύχτας, στο remake αυτό έχει αφαιρεθεί. Η εικόνα του νησιού τη νύχτα μπορεί να ήταν ατμοσφαιρική, αλλά δημιουργούσε το πρόβλημα ο παίκτης σε πολλές περιπτώσεις να μην βλέπει εύκολα τα τεκταινόμενα. Αφαιρώντας τη νύχτα, οι δημιουργοί είναι πλέον ελεύθεροι να χρησιμοποιήσουν τον κατάλληλο φωτισμό και τις καιρικές συνθήκες σε κάθε Age ώστε να δημιουργήσουν την επιθυμητή ατμόσφαιρα.

Δεν το συζητάμε ότι τα set pieces με τις μυστήριες μηχανές εξάπτουν αβίαστα την περιέργεια του παίκτη και τον ωθούν να δοκιμάσει κάθε μοχλό και κουμπί που θα βρει μπροστά του, πράγμα που απαιτείται για να λύσει τους γρίφους που θα συναντήσει.

Πριν όμως μιλήσουμε για τους γρίφους, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τον εκπληκτικό ηχητικό τομέα. Το ambient soundtrack, το οποίο συνέθεσε ο Robyn Miller, έχει μείνει απαράλλακτο από το αυθεντικό παιχνίδι, είναι απερίγραπτα καλό και συνεισφέρει πάρα πολύ στην ιδιαίτερη ατμόσφαιρα κάθε τοποθεσίας. Aπό κοντά συνεπικουρεί και το sound design, με ήχους όπως ο άνεμος και το νερό να ζωντανεύουν κάθε Age και τους ήχους των μηχανών να είναι εξαιρετικοί κι αυτοί. Γενικά, όπως και τα γραφικά, ο ηχητικός τομέας είναι κάτι που κάθε παίκτης πρέπει να ζήσει για να το πιστέψει.

Οι γρίφοι του παιχνιδιού διαφέρουν όπως είπαμε αρκετά από αυτούς των παραδοσιακών adventures. Είναι όμως διαβόητοι τόσο για τη δυσκολία τους όσο και για τη σύλληψή τους. Είναι πανέξυπνοι, απόλυτα λογικοί και η αίσθηση επιβράβευσης που νοιώθει ο παίκτης όταν τους καταλάβει και τους λύσει είναι πάρα πολύ μεγάλη.

Είναι όπως είπαμε απαιτητικοί, αλλά όχι οι δυσκολότεροι που έχουμε συναντήσει. Το επίπεδο δυσκολίας είναι θα λέγαμε ιδανικό και σε αυτό βοηθάει ο έξυπνος σχεδιασμός τους και τα hints που είναι εκεί αρκεί κανείς να τα παρατηρήσει καλά. Επαναλαμβανόμαστε ίσως, αλλά τα puzzles του παιχνιδιού είναι και αυτά κάτι που πρέπει να βιωθεί για να αντιληφθεί κανείς την αξία τους.

Να αναφέρουμε εδώ για όσους έχουν λιώσει το αρχικό παιχνίδι ότι οι λύσεις των περισσότερων γρίφων είναι ίδιες στο Remake. Συναντήσαμε έναν συγκεκριμένο προαιρετικό γρίφο που έχει εντελώς άλλο σχεδιασμό και αποτελεί μάλλον το μεγαλύτερο “τυράκι” για τους παλιούς παίκτες. Κατά τ’άλλα έχει προστεθεί ένα randomizer mode που αλλάζει τους αριθμούς, τα σύμβολα κ.λπ. αν κάποιος θέλει να μην παίξει εντελώς το ίδιο παιχνίδι, αν και η λογική της επίλυσής τους θα είναι η ίδια. Επίσης έχουν προστεθεί και κάποιες λίγες quality of life λειτουργίες.

Είπαμε στην αρχή ότι το Remake φτιάχτηκε με έμφαση στις νέες VR τεχνολογίες και φυσικά η έκδοση του Playstation 5 είναι συμβατή με το PSVR 2. Η εμβύθιση του παίκτη στον μαγικό κόσμο του MYST σε VR περιβάλλον είναι υπεράνω περιγραφής και για τον γράφοντα αποτελούσε όνειρο ζωής και βασικό λόγο αγοράς του εν λόγω περιφερειακού. Κάποιοι γρίφοι και κάποια στοιχεία του περιβάλλοντος έχουν επανασχεδιαστεί ελαφρώς με γνώμονα την καλύτερη λειτουργικότητα σε VR, ενώ το motion sickness υπάρχει μεν για newbies στο PSVR 2, υπάρχουν όμως οι γνωστές επιλογές για teleportation movement και snap turns που κάνουν την εμπειρία πιο φιλική για αυτούς.

Βαδίζοντας προς το τέλος, θα πρέπει να αναφέρουμε κάποια bugs που συναντήσαμε. Σε VR, βρεθήκαμε κλεισμένοι σε ένα δωμάτιο γιατί ένα κουμπί που υποτίθεται ανοίγει την πόρτα δεν λειτουργούσε, ενώ δεν δούλευε και το options button του δεξιού conroller με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να κάνουμε save.

Σε αυτή την περίτπωση η μπαταρία των controllers ήταν χαμηλή και δεν ξέρουμε αν έφταιξε αυτό. Οι υπότιτλοι, που είναι νέα προσθήκη, επίσης δεν δούλευαν αν διαλέγαμε τη χρήση των παλιών FMV για τους ηθοποιούς αντί για να νέα, game engine videos που δυστυχώς είναι αρκετά χαμηλής ποιότητας. Αυτό το τελευταίο είναι γνωστό στους δημιουργούς, χωρίς όμως να το έχουν διορθώσει ακόμα. Ελπίζουμε ότι με κάποιο patch τα προβλήματα αυτά θα επιλυθούν.

Ανακεφαλαιώνοντας, το MYST επέστρεψε δυνατό και προσφέρει τόσο στους παλιούς παίκτες τη δυνατότητα να το παίξουν ανανεωμένο και καλογυαλισμένο όσο και στους νέους να γευτούν ένα ζουμερό και μεγάλο κομμάτι της ιστορίας του gaming που αποτελεί τον πρόγονο αλλά και ένα από τα κορυφαία παιχνίδια της κατηγορίας.

Σε συνδυασμό με τη δυνατότητα να βιώσει κανείς την εμπειρία σε VR περιβάλλον, κάνει το όλο πακέτο απαραίτητο για τους φίλους των puzzle games. Μην ξεχνάτε ότι “The ending has not yet been written…” και σας καλούμε πολύ πολύ σύντομα σε ένα νέο ταξίδι στον κόσμο των αδερφών Miller σε ένα μικρό παιχνιδάκι ονόματι Riven…

Το Myst κυκλοφορεί για PS5 (PS VR 2) από τις 21/5/26. Το review μας βασίστηκε σε review code που λάβαμε από τη Cyan Worlds.