This War of Mine

Survival. Just survival.

---

Το έχουμε πει στο παρελθόν και θα το ξαναπούμε. Η έννοια του “survival” είναι της μόδας. Και ειδικά του post disaster survival. Μια πυρηνική καταστροφή, ένας ιός, το φαινόμενο του θερμοκηπείου, εξωγήινα μεταλλαγμένα… κοτόπουλα κ.λπ. έχουν καταστρέψει τον πλανήτη και μια μικρή ομάδα επιζώντων προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στις στάχτες του διαλυμένου πολιτισμού. Η Walking Dead φρενίτιδα καλά κρατεί και ο βομβαρδισμός τίτλων σε αυτό το είδος μοιάζει ακατάπαυστος, σε βιβλία, ταινίες, κόμικ και video games. Όμως, πριν να καταστραφούν όλα, υπήρξε η καταστροφή η ίδια. Πριν βρεθούμε να ελέγχουμε ένα 10χρονο κοριτσάκι ανάμεσα σε ορδές από zombies, υπήρχε ο πόνος και η φρίκη της καταστροφής, της ανθρώπινης εξαθλίωσης και της σταδιακής πτώσης προς τον πάτο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Είναι ίσως το πιο δραματικό συμβάν κάθε διαμάχης, η ίδια η σύρραξη και σε πάρα πολλές περιπτώσεις, ο κόσμος των media απλά τον περνάει στο background, ως υποστηρικτική πληροφορία για την ιστορία και όχι ως βάση.

Επειδή όμως η Ανατολική Ευρώπη έχει δείξει πολλές φορές ότι δεν την εκφράζει να πατάει πάνω στις blockbuster γραμμές της mainstream βιομηχανίας, μια μικρή ομάδα από την Πολωνία, η 11 bit studios (γνωστή από το ενδιαφέρον strategy “Anomaly: Warzone Earth”) αποφάσισε να βασίσει το επόμενο παιχνίδι της στη φρίκη του πολέμου και μάλιστα σε κάτι πολύ κοντινό μας, τόσο χωρικά όσο και χρονικά, στην πολύχρονη πολιορκία του Σαράγιεβο στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Μια πολιορκία που κράτησε σχεδόν τέσσερα χρόνια και που είχε εγκλωβίσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους μέσα σε μια πόλη, όπου κάθε λεπτό ήταν μια μάχη για την επιβίωση. Ένα τόσο πρόσφατο συμβάν, που πάρα πολλές από τις φρικαλεότητες που έλαβαν χώρα εκεί δεν έχουν αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα, και που είναι μια νωπή και αιματοβαμμένη ανάμνηση σε πάρα πολύ κόσμο από τις γειτονικές, βαλκανικές χώρες.

Το This War of Mine, λοιπόν, εξελίσσεται κάποια στιγμή μέσα σε αυτήν την πολιορκία. Ο παίκτης καλείται να πάρει τον έλεγχο ορισμένων -αποκλεισμένων εντός της εμπόλεμης ζώνης- ανθρώπων και να τους βοηθήσει να επιβιώνουν μέρα με τη μέρα. Πρόκειται για μια σκληρή ματιά στην ακόμα πιο σκληρή πλευρά ενός πολέμου, που δείχνει τα πράγματα από την πλευρά των αμάχων και παρουσιάζει το πόσο εύκολα η ανθρώπινη αξιοπρέπεια μπορεί να καταρρεύσει, αλλά και το πόσο σημαντική μπορεί να φανεί μια σύντομη στιγμή καλοσύνης. Σενάριο αυτό καθ’ αυτό δε θα λέγαμε πως υπάρχει, είναι απλά η επιβίωσή μας που μας απασχολεί. Ναι, υπάρχουν κάποιες εξελίξεις όσο προχωράμε στο παιχνίδι, αλλά αυτές έχουν το δευτερεύοντα ρόλο να βάζουν λίγο αλατοπίπερο στο παιχνίδι και δεν αποτελούν κινητήριο μοχλό για να προχωρήσουμε προς τα μπροστά. Ο λόγος για να προχωρήσουμε, πάντα είναι η επιβίωσή μας ως την επόμενη μέρα.

Εκεί που το παιχνίδι πραγματικά εντυπωσιάζει και βάζει τα γυαλιά στους μεγάλους του είδους, είναι στις πιθανές επιλογές που προσφέρονται, αλλά και στις τρομερά καλοσχεδιασμένες επιπτώσεις τους. Ξεχάστε αστεία τύπου “κόκκινο-γαλάζιο-πράσινο” τέλος, δραματικές αποφάσεις που έχουν μηδαμινό αντίκτυπο και ήρωες που κλαίνε μόλις σκοτώσουν το πρώτο τους ζώο για να επιβιώσουν, και αμέσως μετά προχωρούν σε εθνική εκκαθάριση! Εδώ, το παραμικρό πράγμα έχει αντίκτυπο, σε σημείο που απλά δεν μπορείτε να το περιμένετε. Έτσι όπως εξερευνούσατε, για παράδειγμα, ένα σπίτι, ακούσατε έναν στρατιώτη να έχει στριμώξει μια κοπέλα. Όντας άοπλος, ήσασταν ανήμπορος να τη βοηθήσετε και θα γίνετε μάρτυρας του βάναυσου βιασμού της. Ο χαρακτήρας αυτός δεν το ξεπερνάει αμέσως και προχωράει στο looting του. Μπορεί να τον πιάσει βαριά κατάθλιψη, να γίνει αλκοολικός, να καυγαδίζει με τους άλλους επιζήσαντες και σιγά σιγά να ρίξει την ψυχολογία και των άλλων. Όλο το σύστημα του παιχνιδιού είναι ένας μεγάλος πύργος από τραπουλόχαρτα και το παραμικρό αεράκι είναι ικανό να κάνει την ωραία σας ομάδα κομφετί.

Πρόκειται για ένα μηχανισμό δράσης-αντίδρασης, που όμοιό του δεν έχετε αντικρίσει ξανά και αποτελεί με διαφορά το κορυφαίο σημείο του This War of Mine. Με τέτοιο μηχανισμό στο πίσω μέρος, όμως, είναι πραγματικά τραγικό το πόσο ανύπαρκτοι είναι οι χαρακτήρες όσoν αφορά την επικοινωνία μεταξύ τους. Ενώ είναι στο ίδιο σπίτι όλη την ημέρα, συχνά δεν ανταλλάσουν ούτε κουβέντα. Και για έναν τίτλο με τόσο μεγάλη έμφαση στον ανθρώπινο παράγοντα, είναι πραγματικά κρίμα που αφαιρείται τόσο μεγάλο σημείο από τις ανθρώπινες σχέσεις. Πολύ πιο συχνά θα ακούτε τους χαρακτήρες της ομάδας σας να μιλούν στον εαυτό τους ή με NPCs που θα συναντούν, παρά μεταξύ τους και αυτό τους κάνει κάπως ψεύτικους και ζημιώνει αρκετά τον αρχικό αέρα ρεαλισμού.

Καλά όλα αυτά, αλλά πώς ακριβώς παίζεται αυτό το παιχνίδι; Το This War of Mine, λοιπόν, χωρίζεται κυρίως σε δύο φάσεις: της ημέρας και της νύχτας. Επειδή την ημέρα μαίνεται η μάχη έξω, οι χαρακτήρες μένουν κλεισμένοι μέσα στο σπίτι και προσπαθούν να βελτιώσουν τη διαβίωσή τους. Μαγειρεύουν, συμμαζεύουν, φτιάχνουν αντικείμενα, επισκευάζουν τη βάση τους, γιατρεύονται, ξεκουράζονται, διασκεδάζουν κ.λπ. Θα μπορούσε κανείς να το περιγράψει ως “The Sims: War edition”, φυσικά μέσα σε ένα πολύ σκληρότερο περιβάλλον. Βέβαια, για να τα κάνετε όλα αυτά, θα πρέπει να έχετε και τα ανάλογα υλικά, υλικά που είναι ιδιαίτερα δυσεύρετα στον κόσμο του παιχνιδιού. Έτσι, κατά τη διάρκεια της νύχτας αναθέτετε σε κάθε επιζώντα κάποιο ρόλο. Κάποιος θα ξεκουραστεί, άλλος θα φυλάει σκοπιά για να μη σας επιτεθούν μέσα στη νύχτα και άλλος θα βγει στο σεργιάνι για να ψάξει για πρώτες ύλες σε άλλα κτίρια. Κάποιες φορές θα είστε τυχεροί και θα βρείτε λίγο φαγητό για να ταΐσετε την ομάδα σας. Άλλες βραδιές, η επιτακτική ανάγκη για υλικά κατασκευής θα σας αναγκάσει να κουβαλήσετε μόνο τα απαραίτητα και έτσι να πεινάσετε.

Και όταν ο κόμπος φτάσει στο χτένι, μπορεί να αναγκαστείτε να κλέψετε από ανήμπορους ανθρώπους, να σκοτώσετε άλλους ή να πέσετε θύμα ενέδρας και να χάσετε ό,τι είχατε. Κάθε βραδιά, λοιπόν, απαιτεί πολύ προσεκτική σκέψη και στρατηγική και πάνω από όλα, θυσίες. Γιατί ποτέ μα ποτέ δε θα μπορέσετε να καλύψετε όλες σας τις ανάγκες, και ακόμα και το να προσπαθείτε να κρατάτε μια μέση λύση είναι πρακτικά αδύνατον. Πάντα, κάπου, κάτι δε θα πάει καλά και αυτό θα οδηγήσει σε πολλά προβλήματα με τρομερή ταχύτητα.

Για ένα παιχνίδι, όμως, που προσπαθεί να περάσει τα όρια και να προσφέρει μια φρέσκια και νέα εμπειρία, είναι σίγουρα αξιοπερίεργο που οι βασικοί gameplay μηχανισμοί του είναι τόσο κοινότοποι. Όπως κάθε άλλο survival με στοιχεία συλλογής αντικειμένων, έτσι και εδώ απλά συλλέγετε τα υλικά από δεξιά αριστερά, φτιάχνετε φαγητό και νέα αντικείμενα με τα οποία επιβιώνετε ελαφρώς καλύτερα και με τα οποία μπορείτε πλέον να προσπερνάτε κάποια ακόμα εμπόδια/ παγίδες/ αντιπάλους για να εξελιχτείτε λίγο ακόμα και να συνεχίσετε αυτό το ρόλο. Ναι, κανείς δεν περίμενε πως η ζωή μέσα στον πόλεμο είναι γεμάτη σασπένς και πανηγύρια. Η βαρεμάρα είναι το μόνο σίγουρο. Αλλά εδώ έχουμε να κάνουμε με μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται από τις εποχές των 2D scroller στον Spectrum. Ναι, είναι πιο σύγχρονοι και βελτιωμένοι, αλλά και πάλι, ως “παιχνίδι” και όχι ως γενικότερη εμπειρία, το This War of Mine είναι κάπως λειψό.

Η ίδια “μαυρίλα” και καταχνιά διακατέχει και τον τεχνικό τομέα του τίτλου. Επιλέγοντας μια σχεδόν ασπρόμαυρη αισθητική, περασμένη κάτω από ένα φίλτρο όπου τα πράγματα δείχνουν σχεδιασμένα από ένα βιαστικό μολύβι, η αισθητική και συναισθηματική παλέτα του παιχνιδιού βοηθάει στην απόδοση αυτής της γκρίζας και μίζερης ζωής αυτών των ανθρώπων. Δίχως να είναι τίποτα ιδιαίτερο τεχνικά, το εικαστικό καταφέρνει να αποδώσει σωστά τη συναισθηματικά φορτισμένη ατμόσφαιρα του περιβάλλοντος και να καταβάλει τον παίκτη. Και φυσικά, στις σκληρές στιγμές δε θα διστάσει να τα πει έξω από τα δόντια, απεικονίζοντας κάποιες στιγμές που πραγματικά κάνουν κάθε splatter ή horror παιχνίδι να φαίνεται παιδικό μπροστά τους. Ηχητικά, από την άλλη, το παιχνίδι έχει μια υποβλητική μουσική, που μας συνοδεύει κάποιες στιγμές, αν και σε πολλά σημεία αποφασίζει ορθά να αφήσει να ακούγονται μόνο τα ηχητικά εφέ του περιβάλλοντος.

Εν κατακλείδι, το This War of Mine είναι μια ιδιάζουσα περίπτωση. Ως gameplay, το παιχνίδι της 11 bit studios δεν έχει κάτι καινούργιο να προσφέρει και θα λέγαμε πως αυτό που είναι στην πραγματικότητα απλό, το δείχνει απατηλά περίπλοκο. Και πραγματικά, αν είχε βγει ως survival παιχνίδι με zombies, πιθανότατα να μην είχε ασχοληθεί πολύς κόσμος μαζί του. Όμως, η επιλογή των δημιουργών να ασχοληθούν με τον πόλεμο της Βοσνίας και να τοποθετήσουν ως πρωταγωνιστές τους αμάχους τις πόλης του Σαράγιεβο, ήταν μια “κίνηση-ματ”. Συνδυάζοντας μια φρέσκια ιδέα μαζί με ένα τρομακτικά βαθύ και ρεαλιστικό σύστημα τεχνητής νοημοσύνης και επιπτώσεων των επιλογών μας, το παιχνίδι μπορεί να μαγέψει τον παίχτη όσο λίγα. Προσθέστε τώρα και το permadeath, αλλά και το ότι κάθε playthrough είναι διαφορετικό, με αρκετό randomising των αντικειμένων, ανθρώπων, περιοχών και συμβάντων, και μπορείτε να καταλάβετε πως το This War of Mine τελικά κρύβει κάτι το ιδιαίτερο μέσα του.

Να λέγανε και καμιά κουβέντα μεταξύ τους οι χαρακτήρες…