Alan Wake: To ξέμπλεγμα του κουβαριού

Άρθρο και podcast σε μια προσπάθεια ανάλυσης του σεναριού του τίτλου της Remedy

“For he did not know, that beyond the lake he called home, lies a deeper, darker ocean green, where waves are both wilder and more serene. To it’s ports I’ve been, to it’s ports I΄ve been.”

Είχαμε την ευτυχία και το προνόμιο ως gamers τον τελευταίο καιρό, μόλις σε διάστημα 2-3 μηνών, να γευθούμε κάποιες εξαιρετικές προσπάθειες της βιομηχανίας αυτής στον τομέα που μέχρι πρότινος ήταν προνόμιο 7ης τέχνης: αυτόν της κινηματογραφικής, ή, αλλιώς, οπτικοποιημένης αφήγησης. Και η ευτυχία αυτή πηγάζει κατά κύριο λόγο από το γεγονός, ότι οι προσπάθειες αυτές, παρά τα επιμέρους προβλήματα που είχαν είτε στον τεχνικό είτε στον gameplay τομέα, πέτυχαν. Πέτυχαν στο να «παγιδεύσουν» τους gamers που ασχολήθηκαν με αυτούς τους τίτλους, σε μια δίνη συναισθηματικής και διανοητικής τριβής που η κινηματογραφική τέχνη έχει χρόνια (περά από ελάχιστες εξαιρέσεις) να προσφέρει και που με την ατελεύτητη και ανούσια υπερπροσφορά blockbuster υπερπαραγωγών, δεν πιστεύουμε ότι θα προσφέρει στο άμεσο, τουλάχιστον μέλλον, και αν δεν αλλάξουν άρδην κάποια πράγματα.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, κάνουμε λόγο για το νέο πόνημα της φινλανδικής Remedy που ακούει στο όνομα “Alan Wake“, και κατάφερε να μας αποστραγγίσει από την όποια νοητική ικμάδα μας είχε απομείνει, που είχε καταλαγιάσει στο πίσω μέρος του μυαλού μας και φυτοζωούσε, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή να επανενεργοποιηθεί. Και η στιγμή αυτή έφτασε με το πολυποίκιλο, πολυεπίπεδο και πολυδιάστατο σενάριο του Alan Wake, μόνο που υποψιαζόμαστε ότι η ενεργοποίηση αυτή ήταν ελαφρώς πιο βίαιη από αυτό που περιμέναμε.

Στο παρόν κείμενο δε θα κάνουμε προσπάθεια να αποκωδικοποιήσουμε ένα προς ένα όλα τα τεκταινόμενα στο παιχνίδι είτε αυτά λαμβάνουν χώρα ως gameplay και in-game σενάριο, είτε ως κινηματογραφικά δοσμένα cut scenes, είτε ως κείμενα από τα ατάκτως διασκορπισμένα χειρόγραφα (manuscripts). Κάτι τέτοιο, πέρα από εξαιρετικά πολυδάπανο σε φαιά ουσία και εξοντωτικό, θα ήταν ουσιαστικά και ανούσιο αφού η μισή ευχαρίστηση αυτού του παιχνιδιού πηγάζει από την αυτήν την ίδια τη διαδικασία ανακάλυψης και αποκωδικοποίησης από τον ίδιο τον παίκτη, όλων αυτών των στοιχείων που μετατρέπουν το Alan Wake σε ένα τόσο μοναδικά περίπλοκο δημιούργημα.

Όχι, η αποκρυπτογράφηση και η προσφορά έτοιμης και μασημένης τροφής δεν είναι ο σκοπός μας, και για να είμαστε ειλικρινείς, και να ήταν, δεν είμαστε βέβαιοι ότι θα τα καταφέρναμε. Σκοπός μας είναι να βάλουμε πρωτίστως τις δικές μας σκέψεις σε μια σειρά για τα γεγονότα και το μυθολογικό υπόβαθρο του Alan Wake και να μοιραστούμε ιδέες, κάποιες αδρές διαπιστώσεις, εκλάμψεις και εμπνεύσεις σχετικές με το περιεχόμενο του παιχνιδιού και, ιδίως, με το καλογραμμένο του σενάριο. Προσοχή! Ακολουθούν spoilers!

Επιχειρώντας, λοιπόν, μια αποκωδικοποίηση του περιεχομένου του παιχνιδιού, ξεκινάμε από τα σχετικώς προφανή. O Αlan Wake, είναι ένας δημοφιλής συγγραφέας, αστυνομικών ιστοριών μυστήριου με βασικό πρωταγωνιστή τον Alex Casey. Παρά την επιτυχία που γνωρίζει, τον τελευταίο καιρό βασανίζεται από το λεγόμενο “Writer’s Block”, το οποίο τον εμποδίζει να παράγει έστω και μια σελίδα κειμένου, και τον αποστραγγίζει ολοκληρωτικά από οποιαδήποτε έννοια δημιουργικότητας. Η λύση που προτείνεται από την αγαπημένη του γυναίκα Alice, είναι μια περίοδος διακοπών σε μια απομονωμένη και ήσυχη περιοχή, έτσι ώστε ο συγγραφέας να ξαναβρεί την ηρεμία του και, μαζί με αυτή, κομμάτι του δημιουργικού του οίστρου.

Για αυτούς που έχουν παίξει το παιχνίδι, η εξέλιξη στα πρώτα στάδια του παιχνιδιού είναι γνωστή. Η περιοχή είναι το Bright Falls, κάπου στα ορεινά περίχωρα της Ουάσινγκτον, και το μέρος είναι μια καλύβα σε ένα νησάκι στην λίμνη της περιοχής που έχει σχηματιστεί από μια ηφαιστειακή καλντέρα (εξού και το Cauldron Lake). Κατά τα γνωστά, και μετά από λογομαχία του ζευγαριού στην καμπίνα, η Alice εξαφανίζεται στα σκοτεινά νερά της λίμνης και ο Alan, βουτώντας να τη σώσει, συνέρχεται μια εβδομάδα μετά, τραυματισμένος πίσω από το τιμόνι του αυτοκινήτου του που ισορροπεί στο χείλος ενός γκρεμού.

Θεωρώντας ότι το υπόλοιπο setting του παιχνιδιού, καθώς και τα επακόλουθα γεγονότα, είναι γνωστά, θέλουμε να προχωρήσουμε σε μια αδρή ερμηνεία των τεκταινομένων. Εξ αρχής, αυτό που γίνεται κατανοητό, είναι ότι στην περιοχή, και συγκεκριμένα στο βυθό της Cauldron Lake, υπάρχει μια σκοτεινή δύναμη άγνωστης προέλευσης, που στον Wake εμφανίζεται με τη μορφή μιας γηραιάς κυρίας έξω από τiς τουαλέτες του Deer’s Diner, και του παραδίδει τα κλειδιά για την καλύβα στο Diver΄s Isle.

H Σκοτεινή αυτή Παρουσία (Dark Presence), όπως ξεκαθαρίζεται στα manuscripts είναι μια δύναμη που ναι μεν κυριεύει έμψυχα και άψυχα όντα, η ζωογόνος όμως δύναμή της δεν αντλείται από αυτά, αλλά από τη δημιουργικότητα καλλιτεχνών και δημιουργών που κατά καιρούς πέφτουν στα δίχτυα της. Τέτοια ήταν η περίπτωση του Thomas Zane, του ποιητή που οι ιστορίες του έχουν λάβει διαστάσεις τοπικού θρύλου στην περιοχή κατά τη διαμονή του στο Diver΄s Island -τότε Bird Leg Island-, η περίπτωση των αδελφών Anderson, που όπως γράφεται σε ένα manuscript δεν ήταν αρκετοί ως καλλιτέχνες παρά να «ανησυχήσουν» τη Σκοτεινή Παρουσία, η οποία μέσω του ποτού που παρασκεύαζαν με συστατικό το νερό της λίμνης απλά τους άγγιξε, και σαφώς και η περίπτωση του Alan Wake, που την παρουσία του διαισθάνεται όταν ακόμα αυτός διασχίζει τα νερά της λίμνης με το τοπικό φέρυ λίγο πριν φτάσει στο Bright Falls.

Στο πρόσωπο του «μπλοκαρισμένου» δημιουργικά Wake, η Σκοτεινή Παρουσία βλέπει την ευκαιρία να αναγεννηθεί και να ισχυροποιηθεί πραγματικά. Και εκεί είναι που αρχίζει να πλέκει τον ιστό της με απώτερο σκοπό να παγιδεύσει τον Wake. Έτσι, λοιπόν, αρπάζει την γυναίκα του, Alice, με σκοπό να τη χρησιμοποιήσει σαν το υπέρτατο δόλωμα προκειμένου και να παρασύρει τον Wake, αλλά και να κινητοποιήσει όλες τις δημιουργικές δυνάμεις που βρίσκονται σε λήθαργο στο μυαλό του καλλιτέχνη.

Ο Wake, παρότι στην αρχή του σκοτεινού του ταξιδιού έχει απώλεια μνήμης και δεν έχει κανένα στοιχείο για το τι πρέπει να κάνει, βρίσκει ένα σύμμαχο στο «πρόσωπο» του ποιητή Thomas Zane, τον οποίο έχει συναντήσει και στο παρελθόν στους εφιάλτες που έβλεπε με το φάρο. Με τη βοήθεια του Τhοmas Zane, λοιπόν, αντιλαμβάνεται ότι προκειμένου να σώσει την Alice, πρέπει να γράψει μια ιστορία μυστηρίου με πρωταγωνιστή τον ίδιο, τέτοια, που η τελική έκβαση να είναι η σωτηρία της γυναίκας του. Σύντομα, αυτό που γίνεται αντιληπτό είναι ότι τα επεισόδια που παίζουμε δεν είναι τίποτε άλλο από αυτήν ακριβώς τη ιστορία που προσπαθεί ο Wake να γράψει, κλεισμένος στο δωμάτιο της καλύβας με τη γραφομηχανή (που υπήρξε η αιτία του τσακωμού του με την Alice), περιτριγυρισμένος από το Σκοτάδι.

Αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό από τα διασκορπισμένα χειρόγραφα που περιγράφουν φάσεις που είτε έχουμε παίξει, είτε θα παίξουμε, και επεξηγούν καταστάσεις για τις οποίες μόνο υπόνοιες είχαμε. Άλλο ένα αδιάψευστο στοιχείο είναι οι τηλεοράσεις, που ανοίγουν και δείχνουν έναν Alan Wake παγιδευμένο σε ένα δωμάτιο, απελπιστικά αποπροσανατολισμένο στην αρχή και όλο και περισσότερο συνειδητοποιημένο στη συνέχεια για το τι και πως πρέπει να το κάνει.

Το τι πρέπει να κάνει, όπως είπαμε, αφορά τη συγγραφή μιας ιστορίας. Πρόσωπα από την πραγματική ζωή αποκτούν ρόλους στην ιστορία. Ο αντιπαθητικός τύπος στο φερυ, που μουρμουρίζει στην πίσω κουπαστή, γίνεται ο απαγωγέας. Η, μισητή για τον Wake, φιγούρα του ψυχιάτρου Hartmann γίνεται ο εγκέφαλος πίσω από την απαγωγή. Το αφεντικό του Mott, που έτσι προσπαθεί να εγείρει τη δημιουργικότητα του Wake προς ίδιον όφελος. Η σερβιτόρα στο Deer’s Diner, γίνεται πρόσωπο κλειδί στο 3ο επεισόδιο. Οι μισότρελοι γέροι έχουν στο αγρόκτημα τους ένα μεγάλο, κομβικής σημασίας, μυστικό και ούτω καθεξής.  Το πως πρέπει να το κάνει, όμως, είναι ένα πιο περίπλοκο ζήτημα, καθώς συνειδητοποιεί ότι μια αβίαστα και άγαρμπα γραμμένη ιστορία δεν θα οδηγήσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Οι εύκολες λύσεις δυστυχώς δεν είναι προσβάσιμες στην περίπτωσή του, και αυτό διότι η ιστορία εξελίσσεται (και υπό τις συνεχείς παρεμβάσεις της Σκοτεινής Παρουσίας, που δρα ύπουλα και προς όφελός της) σε μια ιστορία τρόμου, που σύμφωνα με τις επιταγές των μαστόρων του είδους (όπως ο ίδιος ο Wake ξεκάθαρα αναφέρει πολλές φορές μέσα στο παιχνίδι) πρέπει να είναι διαποτισμένη από μια ισορροπία αντιθέσεων.

Για κάθε καλό πρέπει να συμβαίνει και ένα κακό. Για κάθε κερδισμένο πόντο να υπάρχει και ένας χαμένος. Για κάθε ζωή που σώζεται να υπάρχει και ένα θύμα. Για κάθε ίχνος φωτός, να υπάρχει και το αντίστοιχο σκοτάδι (το συνεχές παιχνίδι του φωτός με το σκοτάδι in-game). Γι’ αυτό και τα πρώτα επεισόδια που παίζουμε, είναι σχετικά άγαρμπα γραμμένες προσπάθειες με τον Wake να προσπαθεί να δώσει εύκολη λύση (επί παραδείγματι, η απαγωγή της γυναίκας του από τον Mott). Kαι κάθε ένα από αυτά έχει καταστρεπτικές συνέπειες και περιπλέκει ακόμα περαιτέρω την κατάσταση. Άλλωστε, αυτό ακριβώς ήταν το λάθος και του Τhomas Zane. Αποπειράθηκε να δώσει μια εύκολη λύση στο χαμό της αγαπημένης του Barbara, και αυτό που ανέστησε δεν ήταν βέβαια η σύντροφος του, αλλά η προσωποποιημένη Σκοτεινή Παρουσία, μεταμφιεσμένη σε Barbara Jagger.

Όσο λοιπόν η ιστορία ξεδιπλώνεται, οι εύκολες λύσεις (απαγωγή, συνάντηση με τον απαγωγέα, λύτρα με τη μορφή του χειρόγραφου), δίνουν τη θέση τους σε αδιέξοδα και η συνειδητοποίηση του Wake ότι πρέπει να υπάρξει μια δύσκολη λύση, είναι όλο και πιο έντονη. Oπως αναφέρει ο «τηλεοπτικός» Wake, πρέπει να υπάρχουν θύματα, καταστροφές, cliffhangers και αποδράσεις. Και η ιστορία πρέπει να περιλαμβάνει μια θυσία, η οποία προφανώς πρέπει να είναι η δική του. Και αυτό ακριβώς είναι και το υποχθόνιο σχέδιο της Σκοτεινής Παρουσίας που φαίνεται να οδηγεί τον συγγραφέα στη λύση που αυτή θέλει, και να ισχυροποιηθεί από αυτήν την κατάληξη της ιστορίας. Και ο Wake το αντιλαμβάνεται αυτό. Αντιλαμβάνεται ότι η ιστορία του παίρνει κατευθύνσεις που αδυνατεί να ελέγξει, μέχρι που προκύπτει ένας ανέλπιστος σύμμαχος.

Ο ίδιος ο Thomas Zane, ο οποίος παρά την κίνηση του να αυτό-διαγραφεί και να αυτό-αναιρέσει την ύπαρξή του, αφήνει πίσω του ως δικλείδα ασφαλείας (loop hole, όπως αναφέρει στα manuscripts) μια φύλακα άγγελο, τη Cynthia (Lady of the Light) και το μυστικό που αυτή φυλάει. Το κουτί από παπούτσια, το οποίο βρίσκεται στο Καλοφωτισμένο Δωμάτιο και περιέχει το clicker και μια σελίδα χειρόγραφου, που εξηγεί στον Wake την προέλευση του clicker και τη δυνατότητά του με ένα πάτημα του κουμπιού, να εξαφανίζει το σκοτάδι.

Με τη συνειδητοποίηση της υπέρτατης θυσίας και της κατοχής ενός όπλου που μπορεί να βλάψει τη Σκοτεινή Παρουσία ανεπανόρθωτα, ο Wake πραγματοποιεί την τελική του πορεία προς την Cauldron Lake. Ουσιαστικά, λοιπόν, έχουμε έναν Αlan Wake μέσα στο δωμάτιο με τη γραφομηχανή, να γραφεί για έναν Alan Wake ο οποίος, με το clicker ανά χείρας, κινείται προς την καλύβα του Diver’s Isle, προκειμένου να γράψει την τελευταία σελίδα της ιστορίας και να σώσει την Alice.

Η Σκοτεινή Παρουσία γνωρίζει ότι, μετά τη συνδρομή και του Thomas Zane, κινδυνεύει και πλέον κάνει ότι μπορεί για να αποτρέψει τον Wake να φτάσει στην καλύβα. Λίγο πριν το Diver΄s Isle, έχουμε και τη σκηνή όπου ο Wake δημιουργεί μια ρέπλικά του (τον Mr Scratch), προκειμένου να τον αντικαταστήσει στη ζωή εφόσον σωθεί η Alice και θυσιαστεί ο ίδιος, κάτι που τελικά συμβαίνει. Το παιχνίδι τελειώνει με την Alice να αναδύεται από τα νερά της λίμνης 14 ημερόνυχτα μετά, και τον Wake, παγιδευμένο πλέον, στο δωμάτιο να διαπιστώνει ότι δεν πρόκειται για λίμνη αλλά για ωκεανό.

Διαπίστωση η οποία έχει άμεση αναφορά στη φράση-κλειδ,ί που του αναφέρει ο Thomas Zane στην πρώτη τους συνάντηση, στον «Εφιάλτη», και που καθιστά ξεκάθαρο ότι η Σκοτεινή Παρουσία δεν περιορίζεται σε αυτό το μέρος, ούτε και εξολοθρεύεται από το clicker, παρά είναι κομμάτι ενός μεγαλυτέρου αγριότερου και συνάμα ήρεμου ωκεανού (wilder and serene –αναφορά στην έννοια της ισορροπίας που πρέπει να διαπνέει την ιστορία που γράφει ο συγγραφέας και της δύναμης που αντλεί η Παρουσία), ένα λιμάνι (port) του οποίου είναι και το Bright Falls (εξού και ο Φάρος στον εφιάλτη –προειδοποίηση που δεν υπάρχει υπό κανονικές συνθήκες στο Bright Falls).

Είναι σαφής η πρόθεση των δημιουργών να μας πουν ότι, πλέον, ο Wake θα συνεχίσει αυτή τη μάχη ενάντια στη Σκοτεινή Παρουσία, με επιπλέον μικρά tips όπως η Rose, που ουσιαστικά χρίζεται νέα Lady of the Light (αφού η Cynthia έχει καταστήσει σαφές ότι έχει κουραστεί τόσα χρόνια, και αφού τελειώσει αυτός ο χαμός, θα σταματήσει). Ας μην ξεχνάμε ότι και η Cynthia είχε παρόμοια σχέση κρυφής λατρείας με τον Zane, όπως και η Rose, και είχε και αυτή «αγγιχθεί» από την Παρουσία, όπως ακριβώς η Rose. Οι αντιστοιχίες είναι παραπάνω από προφανείς.

End of Episode X-1

Σάββας Καζαντζίδης

Πατήστε εδώ για να διάβάσετε το δεύτερο μέρος του άρθρου.

{nomultithumb}